| Öğrenilmiş Çaresizlik ve Learned Helplessness |
|
|
|
| Yazar Cengiz Eren | |||
| Pazar, 03 Haziran 2007 20:52 | |||
|
So dönemlerde yoÄŸun olarak kullanılan öÄŸrenilmiÅŸ çaresizlik kavramı, birÅŸey yapamayan insanların, hiç bir ÅŸey yapamaz hale gelmesini saÄŸlamaktadır. Tercümesi yanlış olan bu kavramı bu hali ile kamuoyuna ifade eden kiÅŸilerin de çaresizlik yaÅŸayacakları söylenebilir. Genellikle copy-paste yazarlar tarafından Türkiye'ye duyurulan bu kavramların yanlış tercüme edilmesi istenen sonuca ulaÅŸmayı engellemektedir, kavramı doÄŸru kabul eden ve üzerinde yorum yapmayı düÅŸünmeyen kiÅŸilerde.
Kavramlar hayatımızda çok önemli. Bir kavram zihnimize yerleÅŸtiÄŸi zaman bunu deÄŸiÅŸtirilmesi çok zaman alabailir.. Kavramlar ,metaforlar (benzetmeler) gibi farkında olmadan fırsat ve seçeneklerimiz arttırabilirler ya da azaltabilirler. ÖÄŸrenilmiÅŸ çaresizlik kavramı da dikkatli bakıldığında zihnimizde engelleyici sorunlar çıkarabilecek bir kavram. Zira tercüme de yanlışlık yapılmış durumda. İngilizcesi Learned Helplessness olan bu kavram kiÅŸinin yardım alabileceÄŸinin farkında olmamasını, ve yardım alabileceÄŸini öÄŸrenebileceÄŸi anlatılmaya çalışılmaktadır. Kavram yardım içeriÄŸi ile ile ilgili olduÄŸu halde Türkçe'ye çare olarak tercüme edilmiÅŸ ve çaresizlik olarak sonuçlandırılmıştır. Bu açıdan öÄŸrenmek fiilinin miÅŸli geçmiÅŸ zamanda ve edilgen olarak kullanımı ise baÅŸka bir sonucu da ortaya çıkarmaktadır. MiÅŸli geçmiÅŸ zaman görmediÄŸimiz, yaÅŸamadığımız ama bize anlatılan bir durumu bizim hikaye haline getirerek anlattığımız durumlarda kullanılır. Böylece öÄŸrenilmiÅŸ çaresizlik kavramı kiÅŸinin çaresizliÄŸi kendisinin bilmediÄŸi bir zamanda öÄŸrendiÄŸini anlatmaya çalışmaktadır. Bu da kiÅŸiyi rahatlamaya sevkedecek ve farkında olmadan deÄŸiÅŸime direncini biraz daha arttıracaktır. Bir çok kavramda benzer hatalar yapıldığı için sonuçlarının farkında olamamaktayız: Kavramların doÄŸru modelde üretilmesi yukarıda ingilizce kavramın türkçe tam karşılığı "Kaybetmeyi ÖÄŸrenmek" olabilir, Kaybeden kiÅŸiler farkında olmadan kaybetmeye devam etmek isteyecekler ve kaybedeceklerdir. Ancak anlaşılması gereken kiÅŸinin kaybetmeyi nasıl öÄŸrendiÄŸi farkettirilebilirse kazanmayı da kolaylıkla öÄŸrenecek duruma gelebilir. Daha da dikkatli bakıldığında her insan istediÄŸi sonuca farkında olmadan ve bilerek ulaÅŸmaktadır, sonuçlar iyi de kötü de olsa bile.
|
Yorum ekle
- Lütfen yorumunuzun yazının konusu ile alakalı olmasına dikkat edin.
- Kişisel hakaret içeren yorumlar silinecektir.
- Reklam amaçlı yorumlar silinecektir.
- 'Gönder' düğmesine basmadan önce yeni bir güvenlik kodu üretmek için kodun altındaki *Yenile* düğmesine basın.
- Yukarıdaki durum yanlış güvenlik kodu girildiği durumlarda geçerlidir.











