Hayat yaÅŸanırken davranışlarımızın ne olduÄŸunu bilmek oldukça önemli. Ancak zihinlerimizde iÅŸlendikten sonra yaÅŸanan tecrübeler farklı ÅŸekilde anlamlandırılabilir. Buna bir de rasyonalizasyon süreçleri ilave edildiÄŸinde gerçeÄŸin ne olduÄŸunun farkına varmak zorlaÅŸacaktır. Her davranışımızım altında pozitif bir neden vardır önermesi ilgi çekebilir. Ama her davranışın altında pozitif bir neden var ise yanlış yaptığımız davranışlarımızın neden yapıldığını da açıklaması gerekmez mi bu önermenin.  Bunun açıklanması ise zor gibi görünse de çok zor deÄŸil aslında.

Yaptığımız davranışlar sonuçlar açısından incelendiÄŸinde istenen durumu yaratmıyorsa o zaman deÄŸiÅŸim gerekebilir. Bu deÄŸiÅŸimin nasıl olması gerektiÄŸi ise bu kitabın konusu deÄŸil. Ancak fark edilmesi gereken insan hayatında hem kendisini ve hem baÅŸkalarını aldatıyor olabilir mi?

Burada hemen ÅŸimdi ÅŸu söylenebilir. Beynimizde yaÅŸadığımız tecrübelere ait sonuçları kaydetmekteyiz. YaÅŸadığımız tecrübeler sonuçlandıktan sonra bunları yeniden anlamlandırmakta ve duygusal olarak yeniden kodlamaktayız. Söylenilmesi gereken ÅŸeylerden biri de beynimizin hiçbir boÅŸluÄŸu kabul etmediÄŸi ve bu baÅŸlukları mutlaka ama mutlaka dolduracağı sonucudur. BoÅŸluklar doldurulur. Ama nasıl ve ne ÅŸekilde olacağı o kiÅŸinin zihinsel süreçlerine ve yaratıcılığına veya zihinsel sınırlarına baÄŸlı olarak ortaya çıkacaktır.

Yukarıdaki tanımlardan yola çıkıldığında kadın ve erkek arasındaki iliÅŸkilere de farklı bir bakış getirilebilir. Ä°liÅŸkiler zinciri takip edildiÄŸinde aldatmanın da hangi noktada ortaya çıkacağı tesbit edilebilir kolaylıkla. Ancak aldatmak sadece bir sonuçtur. Aldatma olmasa bile kadının veya erkeÄŸin kendi dikkatlerini baÅŸka yönlere kaydırmaları da benzer bir sonuç sayılabilir.  

Evlilik olsun, flört olsun, birlikte yaÅŸamak olsun her beraberlik iletiÅŸimin normalden farklı olarak yürütüldüÄŸü eylemlerdir. Yeni tanıştığı bir kiÅŸiye onu elde etmek veya etkilemek amacı ile farklı olarak davranan bir kiÅŸi bu amacına ulaÅŸtıktan sonra davranış modelini deÄŸiÅŸtiriyor ise sorun var demektir. Kadın olsun erkek olsun böyle bir davranışta bulunuyorlarsa ve karşısındaki kiÅŸiye acı çektiriyorsa;

Ä°letiÅŸimin kurulmaya baÅŸladığı dönemlerdeki davranışların edim deÄŸil çalım olduÄŸu,

Ä°liÅŸki derinleÅŸmeye baÅŸladıktan sonra geri çekilme yaÅŸanıyorsa, elde etmenin birlikte olmaktan önemli olduÄŸu,

Beraberlik yaÅŸanmaya baÅŸladıktan sonra karşı tarafa farkında olarak ve farkında olmadan acı çektiriliyorsa, kiÅŸinin kendisi ile barışı olmadığı da anlaşılabilir.

Yukarıda yazılanlar ışığında ÅŸu söylenebilir. BoÅŸluklar doldurulmaya çalışılmakta, baoÅŸluklar doldurulurken yeni boÅŸluklar ortaya çıkıyorsa bu boÅŸluklarda doldurulmaya çalışılacağı için yol haritasında önemli sapmalar ve aldatma ortaya çıkabilir.

O zaman detaylı olarak incelenmesi gereken ÅŸeylerden birisi baoÅŸlukların neler olabileceÄŸi noktasında kilitlenecektir. Ä°nsan hayatındaki boÅŸluklar genel olarak çocukluktan itibaren farkında olmadan veya farkında olarak kaydedilmeye baÅŸlar.

Bu boÅŸluklar neler olabilir?

Sevgi boÅŸluÄŸu

Güven boÅŸluÄŸu

Hayır diyememek

Yalnızlık

Başarı boşluğu

Tavır koyamamak

Kendisinin kendisinin deÄŸerindeki boÅŸluklar

Yukarıdaki nedenlere bakıldığı zaman kiÅŸinin hareket etmesini saÄŸlayan bu boÅŸluklar mutlaka doldurulmaya çalışılacaktır. Bu boÅŸluklar da en kolay ÅŸekilde bilgisayar dilinde söylenirse kısayollarla etkisiz hale getirilmeye çalışılacaktır. Eskiler en kısa yol bildiÄŸin yoldur diyorlarsa da sürekli olarak aynı yoldan geçmek kiÅŸiye yenibir ÅŸeyler öÄŸretmemekte ve daha da önemlisi deÄŸiÅŸime direncin oluÅŸmasını da saÄŸlamaktadır.

Kadın Erkek iliÅŸkilerinde yaÅŸanan yukarıdaki sistematiÄŸin iÅŸlemesidir. Bir kiÅŸinin biri ile birlikte olduÄŸunda karşısındaki kiÅŸinin hangi boÅŸluÄŸunu doldurduÄŸunu fark etmelidir. Aynı kiÅŸi birden fazla boÅŸluÄŸu dolduruyorsa bağımlılık biraz daha artacaktır. BoÅŸluÄŸu dolan ve dolduran sebeplerin iki tarafta farkına varmadığı için bunun adı “aÅŸk” olarak adlandırılacaktır. Ruh ikizimi buldum cümlesi de benzer anlamdadır. Ruh ikizi olunabilmesi için iki tarafında boÅŸluklarının farklı olması ve farklı seviyelerde iki tarafın boÅŸluklarının doldurulmuÅŸ olması gerekmektedir.  

Bir tarafta sevgi boÅŸluÄŸu var  ama kiÅŸi baÅŸarılı ile ise diÄŸer tarafta baÅŸarı boÅŸluÄŸu var ike sevgi verebilen bir kiÅŸi ise bu birliktelik iki tarafa da ideal gibi görünecektir. Ama öyle midir? Bundan kesin olarak emin olmak pek mümkün deÄŸildir. Bu ÅŸekilde baÅŸalayan bir iliÅŸki giderek derinleÅŸecek bir taraf kedisinin diÄŸerinin baÅŸarısı ile baÅŸarılı hissetmeye baÅŸlarken, diÄŸer tarafta aldığı sevgiyle tatmin olacaktır. Tabi bu sürenin geçici olduÄŸunu da söylemeye pek gerek olmasa gerek. Ä°liÅŸki birlikteliÄŸe veya evliliÄŸe dönüÅŸtüÄŸünde ise ideal durum ideal olmaktan çıkacak veya kiÅŸiler farklı görünmeye baÅŸlayacaktır.

Belki burada kadın ve erkeÄŸin birkaç açıdan incelenmesi biraz daha fikir verebilir. DeÄŸiÅŸim ve deÄŸiÅŸime direnç açısından bakıldığında kadın deÄŸiÅŸime biraz daha az direnç göstermektedir. Erkek ise çoÄŸunlukla deÄŸiÅŸime direnmekte ancak uyum saÄŸlamaya çalışmakta ve ele geçirdikten sonra eski konumuna deÄŸiÅŸmeden devam etmek istemektedir.

Kadın ayda bir defa yumurta üretirken erkek spermleri hazır olarak ortada dolaÅŸmaktadır.

Ä°nsan hayatının amacına bakıldığında soy devamı en önemli noktalardan biri olarak ortaya çıkmaktadır. Biraz dikkatli bakıldığında bu bitki ve hayvanlarda da aynı ÅŸekilde olduÄŸu görülebilir. Soy devamı cinsellikle baÄŸlantılı bir olgu olduÄŸu halde aldatmakta aynı ÅŸekilde cinsellikle baÄŸlantılıdır.

Kadın doÄŸurgan olan, üreten bir taraf iken erkek sadece soy devamında yardımcı ve koruyucu rolünü üstlenmektedir. Bu bakış açısı kadın erkek arasındak, önemli farkı da göstermektedir.  Evlilik müessesesi içinde aynı ÅŸey söylenebilir. Toplumun kadına ve erkeÄŸe yüklediÄŸi görevler ise genel olarak farklıdır. Çocukların olması ile roller biraz daha karmaşıklaşır. Anne ve baba rolünü de üstlenmeye baÅŸlayan kiÅŸilerin üzerindeki baskılar biraz daha artacaktır. Çocuk içeriÄŸinde de boÅŸlukların doldurulması süreci baÅŸlar. Anne ve babanın eÄŸitim durumları çocukların ya kendileri gibi olmaması ya da olmaması yönünde önermelerin çocuÄŸa ulaÅŸmasını saÄŸlayacaktır. EÄŸitim görmemiÅŸ ya da eÄŸitimi yarım kalmış anne ve babalar çocuklarının kendi okumak istedikleri ve okuyamadıkları mesleÄŸe yöneltilmesi sonucunu ortaya çıkarabilir.

Bütün bunlar yaÅŸananların biraz daha karmaşıklaÅŸmasını saÄŸlayan sonuçlardır. Bu kargaÅŸa içinde birliktelik yaÅŸayan bireylerin davranışlarında farklılaÅŸmalar görülebilir. Ä°ÅŸte bu davranışlardan biri de aldatma ÅŸeklinde ortaya çıkarabilir. Sadece cinsel deÄŸil, zihinsel süreçlerde de bu gerçekleÅŸebilir.  

Belki de örnekler üzerinden hareket etmek daha doÄŸru olabilir bu noktadan itibaren.

Güçlü ya da ahtapot kadın olarak tanımlayabileceÄŸimiz kadın erkeÄŸini davranış olarak etkileyecektir. Güçlü kadınlar çoÄŸunlukla aile içindeki bütün sorunları kendileri çözmeye çalışırlar. Çevreleri ile kurdukları güçlü iletiÅŸim sorunların daha kolay çözülmesini saÄŸlayacaktır.  Bu ise bir müddet sonra çevresindeki insanları hiçbirÅŸey yapamaz hale getirecektir. Ä°ÅŸe yaramama veya hiçbir ÅŸey yapamadığını düÅŸünmeye baÅŸlayan erken bir ÅŸey yapmak ister. YapabileceÄŸinin en kolayını seçtiÄŸi için çevresinde eÅŸi gibi güçlü olmayan veya kendisinin güçlü olduÄŸunu ifade eden bir kadına yönelebilir. En kolayı ise sürekli çevresinde yer alan sekreteri, bakıcısı veya baskından sıkılmış arkadaÅŸlarının eÅŸlerinden biri olabilir.

Son dönemlerde gördüÄŸümüz önemli kiÅŸilerin sekreterleri veya yabancı uyruklu bakıcılarla girdiÄŸi iliÅŸkilerin sebebi budur. Kendisini iÅŸinde önemli ama evinde önemsiz gören kiÅŸide ortaya çıkan boÅŸluk yeni bir kadınla doldurulmaya çalışılmaktadır. 

Burada da üzerinde çalıştığımız konu olan NLP bir çok veriyi doÄŸru olarak yorumlamamızı saÄŸlar. NLP Duyular duygular kullanılan dil ve davranışları inceleyen ve kiÅŸinin hayatını yönetirken kullandığı stratejilerin neler olduÄŸunu gösteren bir tekniktir. Bu sayede varolan programın ne olduÄŸu fark edilerek, istenen sonuca göre bu programların kiÅŸinin kendi isteÄŸi ile deÄŸiÅŸtirilmesini çok kısa bir zamanda da gerçekleÅŸtirilmesini saÄŸlayabilmektedir.

Kullanılan kelime ve cümleler NLP açısından çok önem arzetmekte ve kiÅŸinin zihinsel yapısı ve süreçleri hakkındaki bilginin de fark edilmesini saÄŸlamaktadır. Ä°lave olarak önermelerin neler olduÄŸunu ve bu önermelerin sonuçlarının neler olduÄŸunu kolaylıkla fark ettirmektedir.

Beraberliklerde farkında olmadan veya farkında olunarak birçok önerme ortaya atılmakta ve bu önermeler kabul veya reddedilmektedir.  Önermeyi üreten kiÅŸi eÄŸer güçlü pozisyonda ise önermesi kolaylıkla kabul edilecektir.

Bu akÅŸam sinemaya gideceÄŸiz, bu akÅŸam sinemaya gidelim, bu akÅŸam sinemaya gitmek istiyorum cümleleri üç farklı sonucu ortaya çıkaracaktır. Birinci cümle zorunluluk ifade ederken, ikinci cümle daha yumuÅŸak bir ifadeyi ve ücüncü cümle ise bir isteÄŸi gösteren anlam taşımaktadır. Ben sinemaya gidiyorum, istersen sen de gel ise harekete geçildiÄŸini katılmak istiyorsa hemen harekete geçmesini kiÅŸiye anlatmaktadır. Yukarıdaki cümlelerden farklı bir anlam ortaya çıkarmaktadır. Bütün bunlara ilave olarak bir sesin ve tonlamanın etkisi cümlelerin etkisini biraz daha farklılaÅŸtıracaktır.  

Bütün bunlar iletiÅŸimin yapısını kolaylıkla deÄŸiÅŸtirebilir ve bu ise yukarıda bahsettiÄŸimiz boÅŸluklara yeni ilaveler yapılması demektir. KiÅŸi oluÅŸan bu yeni boÅŸlukları da odoldurmaya çalışacaktır kadın olsun erkek olsun.

Aldatan kadın veya aldatan erkek sonuçta istediklerini iliÅŸkilerinde bulamamış ama iliÅŸkilerini bitirme cesaretini birçok nedenden ötürü gösteremeyen kiÅŸilerin davranış sonuçlarıdır.

Aldatmak kelimesi anlam olarak diÄŸerinin düÅŸündüÄŸünden farklı olarak yapılan bir davranışı ifade eder. Bu fiil gitmek fiilinden farklı bir sonucu ortaya çıkarmaktadır. Gitmek fiilinde bulunulan nokta ulaşılmak istenen nokta ve yön baÄŸlantısı zihinde hemen ortaya çıkmaktadır. Aldatmak fiilinde ise yine bir eylem vardır ama bu eylem diÄŸerinin haberi olmadan yapıldığı ve deÄŸerlere ters düÅŸtüÄŸü içinde kötü olarak algılanmaktadır.

Ben seni aldatıyorum cümlesi sana haber vermeden ben senin düÅŸündüklerinin tersine davrandım demek olabilir. Bu cümle kolay söylenebilen bir cümle deÄŸildir. Sonuçları iliÅŸkiyi önemli ölçüde etkileyecektir. Sen beni aldatıyorsun cümlesi söylendiÄŸinde ise söyleyen kiÅŸi bir ÅŸeyleri fark etmiÅŸ ve aldatmak görsel ve bilinir hale gelmiÅŸ demektir. Bu cümleye gösterilen tepki yukarıdakinden biraz daha farklı olacak, aldatıyorsun cümlesini duyan kiÅŸi büyük bir olasılıkla aldatmadığına dair cümleler söyleyerek karşı tarafı ikna etmeye çalışacaktır.

Kendisini güçlü olarak gören erkekler ise güçlerini kendilerine de göstermek için böyle bir yola sapabilir ve partnerini aldatabilir. Bunu yaparken duygusal hareketleri farklı hale gelecek ve daha sonra bu duygusal hareketlere bağımlılık ortaya çıkacaktır.

Dikkatli olarak bakıldığında bağımlılıklar ve duygusal hareketler arasında önemli bir baÄŸ görülmektedir. Yasak olanın istenmesi duygusal hareketlerin deÄŸiÅŸmesinden dolayıdır. Bu kitabın konusu olmasa da duygusal hareketler bağımlılık yapan süreçleri baÅŸlatıyor olabilir mi? Bu kitabı okuyan sizler hangi içeriklerde bağımlılık yaşıyor olabilirsiniz?

Kesikli duygusal hareketler daha açıkçası kısa zaman aralıklarında deÄŸiÅŸen duygular zihinsel boÅŸlukları doldurmaya baÅŸladığında bu duygusal hareketi yaratan içerikler hayatı da yönetmeye baÅŸlayacaktır.

Bunlar neler olabilir? Bu duygusal hareketler yarışma içeriÄŸi olan her durumda ortaya çıkmaktadır. Futbol oynarken veya takım tutarak seyredilen maçlarda, alım satm yapar veya izlerken borsada, paralı veya parasız kağıt oyunları oynarken (kumar oynarken), uyuÅŸturucu kullanıldığında, çok hızlı araba kullanıldığında kesikli duygusal hareketler yaÅŸanmaktadır. Bu hareketler yaÅŸanmaya baÅŸladığında pek fark edilemese bile algı seviyesi yükselmekte kiÅŸi yeniden bu algı seviyesine ulaÅŸabilmek için yaÅŸatan içeriÄŸe yaÅŸamaya doÄŸru yönelmektedir.

Bağımlılık kısa bir zaman sonra oluşacaktir.

Bütün bu açıklamalar aldatmanın da benzer duygusal hareketler yarattığını açıklayabilmek için. KiÅŸi biri ile beraberken bir baÅŸkası ile de birlikte olmaya baÅŸlamışsa yeni iliÅŸkisi kesikli duygusal hareketi yaÅŸatacağı için yeni kiÅŸiye bir bağımlılık varmış gibi algılanacaktır. Bu algılama ile kısa zamanlı buluÅŸmalarda yaÅŸanan yoÄŸunluk varolan iliÅŸkide yakalanamadığı için aldatma iliÅŸkisinin devam etme olasılığı yüksek olacaktır.

Kesikli duygusal hareketler bağımlılık yaptığı gibi sürekli duygusal hareketlerin yaÅŸanma isteÄŸini de engelleyecektir. Halbuki sürekli duygusal hareketler yaratıcılığın ve kaynakların kullanılmasında en önemli etkenlerden biri hatta en önemlisidir. Kesikli duygusal hareketler yaparken o anda belki yapamadığınız ÅŸeyleri yapabilmeniz mümkün olabilir ise de bu sadece o an için kullanılan bir yaratıcılık olarak kalacaktır.

Bütün detaylar ÅŸünu ne olarak göstermektedir. Yasak olan çekici deÄŸil sadece kesikli duygular ortaya çıkarıyorsa heyecen vericidir. Bu duygusal hareketler çoÄŸunlukla ayrışmanın olduÄŸu durumları da kapsayacaktır.

Ayrışma ise insan hayatında farkında olmadan ortaya çıkan, özellikle yaÅŸanan kötü tecrübelerin vücutta yarattığı duygusal hareketleri hissetmemek için kullanılan bir yöntemdir. Bu ÅŸekilde kiÅŸi farkında olmadan yaÅŸadığı olayları bir baÅŸkası gibi izlemeye baÅŸlar. Bu ÅŸekilde izlemek süreci baÅŸladığında kiÅŸi artık kendisi gibi olmaktan çıkmış demektir. BulunduÄŸu yerden baÅŸka noktalara ve baÅŸka mekanlara taşınmaya baÅŸlar. Evde iken iÅŸi, iÅŸte iken evi, geçmiÅŸte yaÅŸadıklarını veya gelecekte yaÅŸayacaklarını düÅŸünmeye baÅŸlar. Bu ise yaÅŸananın gerçek mi yoksa hayal mi olduÄŸunu fark etmesinin önündeki engel olacaktır.

Ä°ÅŸte aldatan kadın ve erkek aldatma eylemini ya bu durumdan kurtulmak veya tek parça olabilmek için yaÅŸar, ya da ayrışma nedeni ile yaptıklarını kendisi yapmıyor gibi düÅŸünerek rasyonalize eder.

Kesikli duygusal hareketler yaÅŸanırken çoÄŸunlukla kiÅŸi sadece o anlarda kendisini tek parça olarak hisseder ve bu duygu davranışlarında önemli farklılıklar ve hatta sertleÅŸmeler ortaya çıkarır. Davranışlardaki sertleÅŸme kolaylıkla kesikli duygusal hareketler yaÅŸanan içeriklere bakıldığında görülebilir.

Aynı ÅŸekilde ayrışmanın arttığı durumlarda da duygusuzluk diyebileceÄŸimiz bir sonuçla karşılaÅŸabiliriz. Sanki baÅŸkası yapar gibi olan bu durumların çok arttığı anlardan sonra söylenebilecek cümle “ farkında deÄŸildim hakim bey” olacaktır.

Bütün bunlar yaÅŸadığımız dünyada farkında olmadan deÄŸiÅŸtiÄŸimizi ve daha sonra bu deÄŸiÅŸimi fark edemediÄŸimiz için zamanında çok sonra fark edebildiÄŸimiz için zarar görmemiz sonucunu ortaya çıkarabilir. Zira insan hayatındaki en önemli olaylardan birisi karar alabilmek ve kararı kimseden onay almadan uygulamaya baÅŸlayabilmektir.

Alınamayan kararlar ve gösterilmeyen tavır, kiÅŸinin kendinde uzaklaÅŸması, zamanında gösterilemeyen tepkiler hayatın yönetilmesini zorlaÅŸtırmakta kiÅŸi kendisini ve çevresindekileri aldatabilmektedir. Daha sonra aldatmanın yarattığı sonuçlar ile farklı bir düzeyde sorgulama baÅŸlamakta ve kiÅŸi kendisinden biraz daha uzaklaÅŸarak içinde bulunduÄŸu bir ortamda hayal dünyasında bir yabancı gibi yer almaya baÅŸlamaktadır.

Hayatta önemsenen her içerik bir müddet sonra kiÅŸinin hayatını yönetmeye baÅŸlayacak ve kiÅŸi bu durumda çok acı çekmeden kurtulamayacaktır. Dikkatli olarak bakıldığında bir kiÅŸi farkında olmadan çok acı çekmiÅŸse bu durumu bir daha yaÅŸamamak için kontrol edebildiÄŸi küçük acılara razı olmaktadır. Acının normalleÅŸtiÄŸi her içerikte öncekinden büyük bir acı çekmek gereksinimi de ortaya çıkacaktır. Küçük küçük artışlarla acı bir gün dayanılmaz hale gelecek ve deÄŸiÅŸim zorunlu hale gelecektir.  

Aldatma içeriÄŸinde de kiÅŸi bu acıları yaÅŸayacak, bunu hissettiÄŸini engellemeye çalışırken daha farklı bağımlılıklar ortaya çıkaracaktır. Aldatılan kiÅŸi ise bunu bilmiyorsa bile hissediyor olmalıdır. Bunu öÄŸrendikten sonra da iliÅŸkisine devam ediyorsa artık uzun zaman geçmiÅŸ ve herÅŸeyi kabul edebilir duruma gelmiÅŸ demektir. Sebep ne olursa olsun aldatılmayı kabul etmek zordur ama birçok örnekte görülebileceÄŸi gibi görmezlikten görmezlikten gelinebilmektedir.
Goodyear bir zamanlar şu sloganı kullanıyordu. "Change for the better". Ama bu slogan Michelin'in satışlarını arttırmıştı.