Sezen Aksu’nun ÅŸarkısı ÅŸöyle diyordu yanlış hatırlamıyorsam “Ä°çinde acı olmayan ÅŸarkılar biraz eksiktir”. Bu sözlerle Sezen Aksu kendi ÅŸarklıarını doÄŸrularken, içinde acı olmayan ÅŸarkıları da yetersiz bulmamızı saÄŸlamaya çalışmaktadır, farkında olarak veya farkında olmadan.

Acı hayatın önemli bir parçası olarak gösterilmeye çalışılıyor. Acı çekmeden geliÅŸmenin mümkün olamayacağı, çok çalışmadan baÅŸarılı olunamayacağının söylenmesi boÅŸuna deÄŸil. 

KiÅŸisel geliÅŸim kitaplarında da benzer bir model söz konusu. Kitap yazarı ya kendisinin çektiÄŸi acılardan örnekler vererek ya da baÅŸka insanların yaÅŸadığı acılardan yola çıkarak kitabını kurgulamaktadır. Böylece daha baÅŸlangıçta acı çekmenin gerekli olduÄŸu bilgi olarak aktarılmaya baÅŸlamaktadır. Zaten kendi hayatını yönetebilen, kendi hayatındaki sorunları çözen insanların kitabına ihtiyaç duymayacağını bilmektedir.

Hayatı yaÅŸarken yaÅŸadığı sorunları yönetemeyen insanlar ise çıkış yolu bulamadıkları için dış yardıma ihtiyaç duymaktadırlar. Yazar için hedef bu kiÅŸiler olmaktadır. Burada da ÅŸöyle bir ayrım yapılabilir. Sorunlarını çözemeyen kadınlar, gelecek planının kuramayacağını düÅŸünen gençler, yıllardır farkında olmadan acı çekmeye devam eden acı çekmek istediÄŸi halde bunların deÄŸiÅŸemeyeceÄŸini kendisine ispat etmeye çalışan insanlar. Genel olarak bakıldığında kitaba “müÅŸteri” olabilecek yukarıda bahsedilenler nüfus içinde önemli bir çoÄŸunluÄŸu ifade etmektedir. GeliÅŸmekte olan ülkelerle az geliÅŸmiÅŸ ülkelerde ise bu kesim çok daha büyük bir sayıyı oluÅŸturmaktadır.

Aynı yapılanma ÅŸarkıları yazan kiÅŸiler içinde söylenebilir. Åžarkı ne kadar fazla kiÅŸinin boÅŸluÄŸunu doldurursa o kadar çok satacaktır. Acı yine ilk plandadır, bu aÅŸk acısı olabilir, kaybetmek olabilir, ayrılık acısı olabilir, kavuÅŸamamak olabilir, kendisi ile barışık olmadığı için çekilen acılar, istediklerine ulaÅŸamdığı için çekilen acılar, liste daha da uzatılabilir. Daha önceki yazılarımda verdiÄŸim örnek, “bu kızı yeniden büyütmeliyim, ateÅŸlerde yürütmeliyim, deÄŸirmenlerde öÄŸütmeliyim” ÅŸarkı sözü yazarının acı çekmesi gereÄŸini gösterdiÄŸi gibi kendisinden memnun olmayan insanların ilgisini de çekecektir. “Komple bitiÄŸiz” sözleri ise ÅŸarkı söyleyenin yükselmesini saÄŸlamaktadır. Bu anlamda ÅŸarkıcı ne kadar kendisini deÄŸersizleÅŸtirirse o kadar yükselecektir.

KiÅŸisel geliÅŸim kitaplarına yeniden dönersek “acı çektim ama sonunda baÅŸarılı oldum” mesajı farkında olmadan kiÅŸiyi acı çekmeye yöneltmekte  aynı zamanda okur kendisi de acı çektiÄŸi için acının aslında normal bir ÅŸey olduÄŸunu da kabul etmektedir. Bu ise kiÅŸinin baÅŸlangıçta rahatlamasına neden olmaktadır. Bu zihinsel iÅŸleme paralel olarak acı çekmiÅŸ ve baÅŸarılı olmuÅŸ ve bende acı çekiyorum ve baÅŸarılı olabilirim duygusu da ilave bir rahatlık getirecektir.

Yabancı’yı yazdığında Albert Camus önemli bir sonuç elde etmiÅŸ ve orada insanın çektiÄŸi duyguların neler olduÄŸunu açıklamaya çalışmıştır. BaÅŸkasının yaÅŸadığı bir olayın içine girip o olaydaki kiÅŸiye birden fazla ateÅŸ ederek onu öldüren ve cezalandıran kiÅŸi kitabın sonunda idam edilmektedir. Bu duyguları aktaran kitabın yazarı çok sayıda insanı etkilediÄŸinin farkında olmadan, kendi hayatında lüks içinde yaÅŸamaya devam etmiÅŸtir, bu ÅŸekilde yaÅŸarken acı çekmiÅŸ midir?  Aslında Yabancı’da yaÅŸanan olaylar Kafka’nın Dava isimli kitabında yaÅŸananlara da çok benzemektedir. Camus bu kitaptan esinlenmiÅŸ midir? Bilinmez ama bunu öÄŸrenebilmemiz de mümkün deÄŸildir.

Acı çekin baÅŸarılı olursunuz düÅŸüncesinden baÅŸka düÅŸüncelerde kamuoyuna aktarılmakta ve baÅŸarılı olmanın da sorun yaratacğı ifade edilmektedir. Ä°brahim Tatlıses’in söylediÄŸi “her ÅŸeyim var ama huzurum yok” cümlesi buna güzel bir örnek olarak verilebilir. BaÅŸka ünlülerin yaÅŸadığı sorunlar, büyük servetlere sahip olduÄŸu halde bunları kaybeden hatta hapse düÅŸen yönetici ve iÅŸadamları, baÅŸarılı olursanız sorun yaÅŸarsınız mesajına güzel örnekler sayılabilir.

Benzer bir örnek Akıl Oyunları (Beautiful Mind) filminde de verilmektedir. Dahi olursanız sorun yaÅŸar, paranoyak ya da ÅŸizofren olursunuz, Bu sebepten normal insanlar olun, kendinize çok acı çektirmeyin mesajları farkında olmadan beynimize aktarılmaktadır.

Bütün bunların sebebi deÄŸiÅŸimin önlenmeye çalışılmasıdır. Acı çekenler acı çekmeye devam etsin, deÄŸiÅŸmek isteyenler deÄŸiÅŸmesin ve en önemlisi de insanlar daha kolay yönetilebilsinler. Bu amaca yönelen her ÅŸarkı, her kitap, her köÅŸe yazısı, her haber, her bilgi toplum tarafından büyük ilgi görecektir. Aynı ÅŸekilde sorun yaÅŸayan ünlüler, baÅŸarılı olup baÅŸarısız hale gelen ve baÅŸarısızlığı sürdürmeye çalışan kiÅŸilerde toplumun dikkatini toplamaya devam edecektir. Zira bunlar olduÄŸu yerde kalmaya çalışan insanları memnun edecektir.

Bu anlamda Barış’ın ölümüne çok üzülmüÅŸ olunsa bile, içten içe iyi ki ünlü deÄŸilim, yoksa benim başıma da bunlar gelebilirdi düÅŸüncesi farkında olmadan insanları rahatlatmaktadır.

Cengiz Eren
http://www.cengizeren.info
http://www.erenlp.com
2 AÄŸustos 2007